İzmir boyozu coğrafi işareti bekliyor

İzmir’in simge lezzetlerinden boyoz için düzenlenen, 3.İzmir Boyoz Festivali” İzmir Ticaret Odası’nda açılan sergi ve düzenlenen panelle başladı. Panelde konuşan İzmir Ticaret Odası (İzto)Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş boyoz tarifini ustaların bugüne kadar taşıdığını ama şimdi coğrafi işaret tescili alarak gelecek nesillere taşınacağını söyledi.

3-5 Kasım 2017 tarihleri arasında düzenlenecek 3. İzmir Boyoz Festivali’nin açılış törenine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu ve İzmir Ticaret Odası (İzto)Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş da katıldı.

Konferansın açılışında konuşan İzto Yönetim Kurulu Başkanı Demirtaş, boyozun İzmirle özdeşleştiğini ve İzmir Boyozu’nun kentin sınırlarını aştığını belirtti. Demirtaş, “Boyoz Sefarad Yahudileri’nin mutfağımıza kazandırdığı bir hamur işi. Yani 500 yıllık uzun bir geçmişi bulunuyor. Boyoz tarifini ustaları bugüne kadar taşımış. Ama, şimdi coğrafi işaret tescili alarak gelecek nesillere taşıyoruz. Tescillenmesi için az bir süre kaldı” dedi.

İzmir’in tanınmış fotoğraf sanatçılarından Foto Nazmi’nin torunu Nazmi Şurgun’un hazırladığı “Hayatın İçinde Boyoz” temalı fotoğraf sergisi açılışında Alsancak Dostlar Fırını sahibi Berrin Akar Rasuli de konuklara boyoz ikram etti.

Boyozun tarihçesi, tarifleri anlatıldı

Fotoğraf sergisinin ardından İzto Meclis Salonu’nda, moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof.Dr. Şebnem Tavman’ın yaptığı “Ev boyozu ile çarşı boyozu arasındaki benzerlikler ve farklılıklar” ile “İzmir’in sokak lezzetleri arasında boyozun yeri” temalı panel gerçekleşti.

Panele araştırmacı yazar Sara Pardo, yazar Jinet Sidi Sarfati, araştırmacı yazar Nejat Yentürk, gurme şef Ahmet Güzelyağdöken konuk olarak katıldı. Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden Yrd. Doç.Dr.Fahri Yemişcioğlu ise “İzmir Boyozu Coğrafi İşaret Tescili” bilimsel çalışma sürecini anlatan bir sunum yaptı.

Patlıcanlı boyoz en sevilen tür

Evde yapılan boyozun çarşı boyozundan daha farklı işlemlerden geçtiğini anlatan araştırmacı yazar Sara Pardo, en çok sevilen boyozun Handrajo adı verilen patlıcanlı boyoz olduğunu anlattı. Kendi ailesindeki deneyimleri de paylaşan Pardo, “Boyoz sıcak sıcak olacak, fırından gelecek. Bol yağlı olarak yapılacak” dedi. Pardo, “Evde yapılan boyozda soğan, patlıcan hatta bazı arkadaşlarımız safran da kullanıyor. Boyoz burada yetişti, İzmir’de başka Milas’ta başka şekil aldı. Boyoz konusunda biz öyle güzel kaynaştık ki; bizim boyoz sizin oldu. Zaten böyle bir fark da yok artık” diye konuştu.

“İzmir Sefarad Mutfağı” kitabını 2005 yılında yazarak Musevi mutfağındaki yemek kültürünü geleceğe taşıdıklarını anlatan araştırmacı yazar Jinet Sidi Sarfati, ”Kendi ailemde yediğim bu güzel yemekleri kitabımızda paylaştık. 100 reçeteyi bir araya getirdik. Büyüklerin azalmasıya, bu yemeklerin, tatlıların evde artık yapılamaması nedeniyle bu kitap çok daha önem taşıyor” dedi. Musevilerin evde yaptığı boyozu tarif eden Sarfati, “Yağlı hamur kat kat açılıyor. Büyük sicimler haline dönüşüyor ve yağda bekletiliyor. Maya yok, kabartmayı sağlayan kat kat yağlı olması. Elde kare gibi açılıyor parmakların yardımıyla. İçine peynir ya da özel olarak hazırlanan patlıcan harcı konuluyor” dedi. Sarfati boyozun yanında kahverengi yumurta yenildiğini anlatırken, kelime olarak boyozun aslında iki l ile yazıldığını, Bolloz kelimesinin küçük yuvarlak ekmek anlamına geldiği bilgisini paylaştı.

Alsancak Dostlar Fırını sahibi Berrin Akar Rasuli ise Musevilerin çok sevdiği patlıcanlı boyozu kendi yerel tadımıza uygun olarak yaptıklarını anlattı. Ev boyozunun her biri tek tek açılan, elde şekillenen oldukça zorlu işlemlerden geçen bir ürün olduğunu kaydeden Rasuli, çarşı boyozunu yapan ustaların ticari boyozu Balkan açkı tekniğiyle bu noktaya getirdiklerini söyledi.

Bir sokak lezzeti olarak boyozu anlatan araştırmacı yazar Nejat Yentürk de boyozun birden fazla tarifi olduğunu belirtirken “Börek ismi gibi. İnce hamurun kullanıldığı her türlü tarifin adına biz börek diyoruz” dedi. Boyozun bir tarifin değil bir tarzın adı olduğunu kaydeden Yentürk, dünyanın farklı yerlerinde farklı tarzda boyoz yenildiğini söyledi. Boyozun zarf, bohça gibi çeşitlerinin yanında çarşı fırınlarında yenen üçüncü bir türünün daha olduğu bilgisini paylaşan Nejat Yentürk, unutulmuş bir tarif olan tahinli boyozun yapılışını konuklara anlattı. Yentürk, tahinin boyozun olmazsa olmaz bir malzemesi olduğunu kaydetti.

Gurme Şef Ahmet Güzelyağdöken ise “Bir coğrafyada ne varsa üretilen, o coğrafyanın verdiğiyle ilgilidir” dedi. Kültürün bulaşıcı bir şey olduğuna değinen Güzelyağdöken, “Kültür temas ettiğinde bulaşır ve şekil değiştirir” diye konuştu. Boyozun İzmirlileri mutlu etmek gibi bir yanı olduğunu anlatan gurme şef Güzelyağdöken, “İzmir’de başta boyoz olmak üzere gevrek, kumru, kokoreç, söğüş gibi lezzetleri önemsiyorum. Bu simgesel lezzetlerin koruma altına alınması önemli” görüşünü dile getirdi.

Lezzetlerin mutlaka tescillenmesi gerektiğini kaydeden panelin moderatörü Prof.Dr. Şebnem Tavman da tescil konusunun boyozda son noktaya geldiğini söyledi.

İzmir boyozunun Coğrafi İşaret Tescili için Türk Patent Enstitüsü ile çalışıldığını anlatan Yrd. Doç.Dr.Fahri Yemişcioğlu ise, “Boyoz bir cemaatten bir başka inanç ve kültürden, bir başka kültüre optimize edilmiş anlayışla transfer olmuş,İzmirli olmuş” dedi.

Toplantının sonunda konuşan Alsancak Dostlar Fırını sahibi Berrin Akar Rasuli “Boyoz ben 7 yaşındayken benim için bir kahvaltılıktı. 31 yıl sonra babamdan kalan bu kültürel mirasın başındayım ve söz veriyorum bu mirası hep yaşatacağım” diye konuştu.

Pazar günü boyoz ikramı var

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 3. İzmir Boyoz Festivali’nin en önemli etkinliği, 5 Kasım Pazar günü Gündoğdu Meydanı’nda gerçekleştirilecek.

Saat 11.00’den itibaren Gündoğdu Meydanı’nda onbinlerce boyoz, yumurta, peynir ve çay ikramının ücretsiz olarak İzmirlilere sunulacak. Festivalde bir “Boyoz Yeme Yarışması” da yapılacak. Saat 15.00’te kadınlar ve erkekler için iki ayrı kategoride düzenlenecek yarışmanın birincilerine tablet hediye edilecek. Etkinliğe katılanlara Radyo Romantik Türk DJ müzik performansı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Pop Orkestrası konserle eşlik edecek.
2 kez okundu.

Bir cevap yazın