Yazdır Arkadaşına gönder
Kent ve sanat kültürü 11
Oğuz Adanır
Oğuz AdanırYakınımızdaki Yunanistan’a bağlı adaları giderek daha çok yurttaşımız ve hemşerimiz ziyaret ediyor. Konuştuklarımın büyük bir çoğunluğu yaptığı ziyaretten hoşnut. Doğal olarak bu adaların her biri yalnız komşuların değil tüm dünyadan insanların adalarını ziyaret etmesini arzuluyor ve bunun için çabalıyorlar. Güzel kentimizi ise gezdiğimiz tüm adaların insanları seviyor, ziyaret ediyor.

Bu adaların ziyaret edilmek amacıyla harcadıkları çaba konusunda bir fikir verebilmek amacıyla bazı istatistiki bilgilerin gerekli olduğunu düşünüyorum. En büyük ada Girit’le başlayacak olursak Kandiya N. Kazancakis uluslar arası havaalanına yılda (2013) 5.7 milyon dolayında yolcu geliyor ve gidiyor. Son on yılın yolcu ortalaması 5 milyon. Adanın nüfusu (2011) 621 bin dolayında. En büyük kent Kandiya’nın nüfusu 140 bin civarında. Kandiya’da yeryüzündeki en önemli uygarlıklarından birine ait eserlerin sergilendiği sıra dışı bir arkeoloji müzesi var. 2014 Mayısında yeniden açılan 20 salona sahip bu müze tüm Yunanistan boyutlarında en çok ziyaret edilen ikinci müze olma özelliğine sahip. Ayrıca neredeyse 4000 yıllık bir geçmişe sahip Knossos sarayı, yine aynı kentte çok önemli ancak daha küçük boyutlarda ve muhakkak ziyaret edilmesi gereken Bizans, Venedik, Osmanlı, İngiliz ve son yüzyılı kapsayan eserlere sahip bir Tarih ve Etnografya müzesi var. Ayrıca adada daha pek çok sayıda müze ve tarihi ören yeri var. Bütün bu mekanların özellikle yaz aylarında durmaksızın ziyaret edildiği söylenebilir.

Rodos adasının nüfusu 115 bin dolayında. Kalesi ve şövalyelerin sarayı dışında yine kale surları içinde çok güzel bir mekana sahip önemli bir arkeoloji müzesiyle bir de dekoratif sanatlar müzesi var. Ayrıca camiler, müze camiler ve Lindos akropolüyle başka tarihi ve doğal zenginliklere sahip. Adaya uğrayan bütün yolcu gemileri en azından kale, saray ve arkeoloji müzesini geziyor.

Midilli adasının nüfusu 90 bin (2001) dolayında Arkeoloji Müzesi, Folklor Müzesi, Bizans Müzesi, Teofilos müzesi, Osmanlı dönemi cami ve diğer tarihi eserlerle başka doğal ve tarihi zenginliklere sahip.

Sakız adasının nüfusu 52 bin dolayında. Arkeoloji Müzesi, Jüstinyen sarayı, Bizans sanatı, Nea Moni Manastır müzesi, Filoprudes Omilos (Vrondalos) müzesi, Pirgi, Mesta, vs tarihi mekanlar ve zenginliklere sahip.

Bunlar arasında en az nüfusa sahip (2001 yılında 34 bin dolayında) Samos/Sisam adasındaysa biri Pythagorion’da oldukça düzgün ve nitelikli arkeoloji müzesi, diğeri ise Vathi’de daha eski ve tarihi bir mekandaki arkeoloji müzesi olmak üzere iki arkeoloji müzesi, bir doğal tarih müzesi, Karlovassi tarih ve folklor müzesi, görülmeye değer bir şarap müzesi ve başka müzelerle tarihi ören yerleri var.

Bu beş adadaki toplam müze sayısı yaklaşık kırk dolayında olup buna tarihi saray ve diğer ören yerleri dahil değildir. Bu kırk kadar müze arasında en az yedi ya da sekizi çok ciddi olarak nitelendirilebilecek müzelerdir.

İzmir’imize gelince arkeoloji müzemizi adalardakilerden belki orta halli bir arkeoloji müzesiyle karşılaştırabiliriz. Bunun dışında üç buçuk milyondan fazla nüfusa sahip bir kentin bu beş adada yaşayan en fazla bir milyon dolayındaki nüfusla karşılaştırıldığında oralardakinin üç ya da dört misli müzeye sahip olması gerekmez mi? Kentte yaratacağınız müzelerin boyutları göz önünde bulundurulursa bu kadar küçük çaplı müzeye gerek olmayabilir ama düzeyli ve doyurucu müzelere ihtiyaç olduğu kesin.

İzmir Uluslar arası Adnan Menderes havaalanına bir yılda (2011) iç hatlarda 6 milyon, dış hatlardaysa yaklaşık 2 buçuk milyon yolcunun gelip, gittiği görülüyor. Expo’yu almaktan söz eden bir kentin gelecek ziyaretçilere tek bir ciddi bir müze bile sunamadığını yadsıyabilmemiz olanaksız.

Oysa kimi İzmirliler kente ciddi bir müze kazandıracak insanlara destek amacıyla Change.org’da bir hareket başlattı: “İzmir’e bir modern ve oryantalist eserler müzesi kazandıralım” kampanyası halen sürüyor*. Bugüne kadar yaklaşık 800 kişi imzaladı. Sevgili İzmirliler bu sayıyı 10 bin , 20 bine çıkarmaya ne dersiniz. Pek çok İzmirli yıllardır kenti ziyarete gelen dostlarını, yakınlarını götürecek ciddi bir müze bulunmamasından şikayet edip dururlar ancak fırsat ayaklarına gelince de yeterince çaba gösterdikleri pek söylenemez.

İzmirli hemşerilerime, dostlarıma, arkadaşlarıma bir kez daha sormak istiyorum. İzmir’e son 50 yılda kaç İzmirli 2000 dolayında çok ciddi niteliklere sahip eserlerden oluşacak bir müze gerçekleştirme vaadinde bulundu? Tanıdığınız birileri var mı? Yakın gelecekte bu konuda bir şeyler yapılabileceğine dair bilginiz ya da umudunuz var mı? Eğer yoksa o zaman son yüzyıl içinde kent olarak görünüşe göre sahip olduğumuz tek fırsatı kaçırmayalım ve irademizi ortaya koyarak bu müzeye sahip olalım, çünkü bu bizim müzemiz, İzmir’in müzesi olacak. Bu kampanyayı desteklemekle kalmayın halka halka büyümesi için de lütfen çaba gösterin. Yeterli çabayı gösterirsek hak ettiğimiz bir müzeye de sahip olabileceğimizi düşünüyorum.

*Bu konuda “Kent ve sanat kültürü 7” numaralı yazımıza da bakabilirsiniz.

Tarih: 25/9/2014
7155 kez okundu
   Yazdır Arkadaşına gönder
YAZARIN DİĞER YAZILARI
İzmir Kent Haritası İzmir Nöbetçi Eczaneleri