Yazdır Arkadaşına gönder
"Bağışlanan her organ yaşama tutunan bir insan"
Hüseyin Erciyas
Hüseyin ErciyasÜlkemizde organ ve doku nakli bekleyen hastaların sayısı her geçen gün artıyor. Ülkemizde organ bağışı ve nakli sayıları yetersiz. Organ yetmezliği nedeniyle tedavi gören birçok hasta, organ beklerken yaşamını yitiriyor.

Organ ve doku nakli hizmetlerinin geliştirilmesi yolunda organ ve doku bağışının sağlanması önemli. Bu bağışın artırılması için kamuoyunda farkındalık yaratılması organ bağışı bilincinin geliştirilmesi ve halkın organ ve doku bağışı konusunda özendirilmesi gerekiyor.

Organ bağışı ve naklinin yaygınlaştırılması ve bu bilincin yeterince gelişmesini sağlamak amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl 3 - 9 Kasım tarihleri arasında “Organ Bağışı Haftası” düzenleniyor. Hafta boyunca organ bağışı ve nakli sayılarının artırılmasını hedefleyen çeşitli etkinlikler gerçekleştiriliyor.

Ülkemizde organ bağışları Sağlık Bakanlığı’nın denetiminde yapılıyor. Ülke genelinde bakanlığın ruhsatlandırdığı tam donanımlı 111 nakil merkezi, yeterli ve deneyimli nakil ekipleri görev yapıyor. Nakil sayısı bakımından Avrupa’da üst sıralarda yer alan ülkemizde, nakillerin büyük çoğunluğu canlıdan gerçekleştiriliyor.

***

“İzmir'in haber – bilgi sitesi” söylemiyle yayın yaşamını sürdüren Kent-Yaşam, sosyal sorumluluğunun bilincinde, bu konuda da üzerine düşeni yapmaya devam ediyor. Ege Üniversitesi Rektörlüğü'nün organ bağışı kampanyasına verdiği destek nedeniyle Kent-Yaşam'a verdiği plaket, haber merkezimizin baş köşesinde duruyor.

***

Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Organ, Doku Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın kurumsal web sitesinde organ bağışı hakkında merak edilenlere ilişkin açıklamalar yer alıyor. Kurumun “Lütfen organ bağışına destek verelim, duyarlılık gösterelim” çağrısına katılarak bunları bir kez daha paylaşmakta yarar görüyoruz?

Organ nakli nedir?

Vücutta görevini yapamayan bir organın yerine canlı bir vericiden veya ölüden alınan sağlam ve aynı görevi üslenecek bir organın nakledilmesi işlemidir.

Organ bağışı nedir?

Bir kişinin hayatta iken serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesi ve bunu belgelendirmesidir.

Nakil yapılabilecek doku ve organlar hangileridir?

Ülkemizde nakil yapılan organlar
-Böbrek
-Deri
-Karaciğer
-Kalp
-Akciğer
-Pankreas
-İnce bağırsak
Nakil yapılan dokular ise;
-Kemik
-Kemik iliği
-Kornea
-Kalp kapağı

Her ölümden sonra organlar alınabilir mi?

Organ bağışı yapılsa bile her ölümden sonra organ nakli mümkün değildir. Örneğin evde yada yolda vefat eden bir kimse bağış kartı ve ailesinin rızası olsa bile organları alınamaz. Yalnızca hastane yoğun bakım ortamında tıbben ölümü gerçekleşen insanlardan organ nakli yapılabilir. Yani sıkça duyduğumuz deprem ve felaketlerden sonra cesetlerin organlarının alınması gibi bir durum söz konusu değildir.

Bir organ herkese nakledilebilir mi?

Bir organın hiçbir özellik aranmadan herhangi birine nakledilmesi söz konusu değildir. Organ naklinde alıcı verici olacak kişilerin doku uyumları önem arz etmektedir. Alıcı ve vericinin doku uyumları testlerle belirlenir en yüksek doku uyumunda cerrahi işlem gerçekleştirilir. Ayrıca doku uyumunun yanı sıra nakille verilen bağışıklık önleyici ilaçlarla (İmmunsuppresive) ameliyat başarısı yükselir.

Kişi ölmeden organ nakli kararı alınabilir mi?

Tıpta en temel ilke her bireyin kendi yaşam hakkı olduğu ve trilyonda bir yaşama dönüş şansı bile olsa bu şansın sonuna kadar kullanılması gerektiğidir. Hiç kimse için nasıl olsa ölecek tabiri kullanılamaz. Hastane yoğun bakım ortamında doktorlardan oluşan bir ekip tarafından tıbbi ölüm kararı verilmeden organ nakli düşüncesi asla gündeme gelemez.

Dinen bir sakınca var mıdır?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, organ bağışını insanın insana yapabileceği en büyük yardım olarak tanımlanmıştır. 6.3.1980 tarih 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu

bildirmiştir. Diğer islam ülkelerinde de ve bütün büyük dinlerde de benzer kararlar mevcuttur. Kur'an-ı Kerim'de de (Maide Suresi, Ayet 32) “Kim bir kimseye hayat verirse, onun sanki bütün insanlara hayat vermişçesine sevap kazanacağı" beyan olunmuştur.

Nereye-nasıl organ bağışı yapabilirim?
- İl Sağlık Müdürlüğü
- Hastaneler
- Organ nakli yapan merkezlere
- Aile Hekimlikleri

Organ bağışı yapmak isteyen kişiler yukarda belirtilen yerlere başvuru yaparak iki tanık huzurunda bir belge imzalayarak organ bağışı kartına sahip olurlar. Organ bağışı kartını alan kişinin, bağış kartını her zaman üzerinde taşıması gerekmektedir.

Organ bağışı için yaş sınırı ve özellik aranıyor mu?

18 Yaş ve üzeri akli dengesi yerinde olan herkes organ bağışı yapabilir ve organ bağışı kartı sahibi olabilir.

Bütün organlarımı bağışlamak istemiyorum, mümkün mü?

Organ bağışı kartının bir bölümünde bağışlamak istediğiniz organlarla ilgili seçenekler mevcuttur, bu bölümde işaretlediğiniz organlarınız dışında her hangi bir organınızın alınması söz konusu değildir.

Her organ bağışı yapanın organları mutlaka alınır mı?

Kişi organ bağışı yapmış olabilir fakat evde yolda ya da kaza yerinde ölümü gerçekleşmiş ise organları alınamaz. Daha öncede belirttiğimiz gibi ancak hastane ortamında tıbben ölümü gerçekleşmiş kişilerin organları aile bireylerinin de onayı ile alınabilir.

Organ bağışı fikrimden vazgeçtim! Mümkün mü?

Organ bağışı kartı sahibi olsanız dahi, istediğiniz anda ailenize bildirerek ve bağış kartınızı yırtarak, fikrinizden vazgeçebilirsiniz. Bakanlığımızca 2013 yılı Nisan ayında oluşturulan Türkiye Organ Bağışı Bilgi Sistemine (TODBS) kaydınız var ise kaydınızın silinmesi için organ bağışı yaptığınız kuruma ya da organ bağışı alan her hangi bir kuruluşa talebinizi iletebilirsiniz.

Organ bağışı yaptığımı, aile bireylerimden gizlemek istiyorum! üzerimden çıkacak bağış kartı yeterli midir?

Hiçbir zaman bağış kartı tek başına yeterli değildir. Ailenizin ya da yakınlarınızın rızası olmadan organlarınız alınamaz. Bu sebeple bağış yaptığınız andan itibaren bu kararınızı ailenizle paylaşmanız gerekmektedir, organ bağışı bir nevi mirastır.

Organlarımın birine satılma ihtimali ya da belirli kişilere özellikle verilme durumu var mıdır?

Kişilerin bir bedel karşılığı organlarını vermeleri 2238 sayılı yasaya göre yasaktır. Bağışlanan organlar, bu konuyla ilgilenen Ulusal Koordinasyon Sistemi tarafından tıbben acilliği ve doku uyumuna göre en uygun alıcıya nakil edilir. Bu belirlemede zengin, fakir, ırk, cinsiyet vb. ayrımlar kesinlikle yapılmaz.

Organları alınan kişinin cenazesi vücut bütünlüğü bozulmadan teslim edilmesi mümkün müdür?

Organları alınan kişinin cenazesi, kamuoyuna yansıdığı gibi bir torba içinde teslim edilmez aksine son derece özenli bir şekilde vücut bütünlüğü bozulmadan aileye teslim edilir. Bu konuda nakil merkezleri özellikle hassasiyet göstermektedir.

***

Son söz: “Bağışlanan her organ yaşama tutunan bir insandır.”

Tarih: 3/11/2014
7176 kez okundu
   Yazdır Arkadaşına gönder
YAZARIN DİĞER YAZILARI
İzmir Kent Haritası İzmir Nöbetçi Eczaneleri